OBAVIJEST

UNIVERZITET U TUZLI
PRIRODNO-MATEMATIČKI FAKULTET
Tuzla, 11.05.2017. godina



Na osnovu člana 18. Pravilnika o završnom magistarskom radu na II ciklusu studija Univerziteta u Tuzli, Sekretarijat Univerziteta



O B J A V L J U J E



Milica Vasiljević, profesor biologije javno će braniti završni magistarski rad, pod naslovom 



„FAUNISTIČKE I EKOLOŠKE OSOBENOSTI DNEVNIH LEPTIRA OZRENA I SUSJEDNIH PODRUČJA“



u ponedjeljak  22.05.2017. godine u Sali broj: 211  Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Tuzli,  sa početkom u 12 sati
pred Komisijom u sastavu:



1.Dr.sc. Isat Skenderović, vanredni profesor, za užu naučnu oblast „Biosistematika i morfologija životinja“,
Prirodno-matematički fakultet Univerziteta u Tuzli, predsjednik
2.Dr.sc. Avdul Adrović, vanredni profesor, za užu naučnu oblast „Biosistematika i morfologija životinja“,
  Prirodno-matematički  fakultet Univerziteta u Tuzli, mentor i član
3.Dr.sc. Edina Hajdarević, docent za užu naučnu oblast „Biosistematika i morfologija životinja“,
Prirodno-matematički fakultet  Univerziteta u Tuzli, član.



Za zamjenika jednog člana Komisije iz člana 1. ove Odluke imenuje se Dr.sc. Elvira Hadžiahmetović Jurida, docent, uža naučna oblast „Ekologija biljaka i životinja“ Prirodno-matematički  fakultet Univerziteta u Tuzli.

Pristup javnosti je slobodan.

Magistarski rad se može pogledati u Sekretarijatu Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Tuzli, radnim danom od 8,00 do 16,00 sati.

 



REZIME RADA



Istraživanja biodiverziteta dnevnih leptira i njihovih ekoloških osobenosti, provedena su u periodu od maja do septembra, 2016. godine, a sastojala su se iz terenskog dijela. Terenska istraživanja su imala sezonski karakter, a prikupljanje leptira je obavljano tokom višednevnih terenskih izlazaka. Korištenjem adekvatnih metoda sakupljanja dnevnih leptira na terenu uz pomoć obične lepidopterološke mreže,prikupljen je materijal od  306 jedinki dnevnih leptira. Za istraživanja je odabrano šest lokaliteta  istraživanog ekosistema. Tako je prvi lokalitet označen kao Karanovac, drugi - Tekućica, treći – Boljanić, četvrti – Lipac, peti – Petrovo, i šesti lokaliet su Brezici koji obuhvata vrh Kraljicu. Ciljevi ovog istraživanja su da se utvrdi diverzitet faune dnevnih leptira planine Ozren i susjednih područja, da se uporede dobijeni podaci  sa postojećim podacima radi uvida u bogatstvo faune i trenda brojnosti pojedinih populacija i da se formira entomološka zbirka i izradi fotodokumentacija prikupljenog uzorka.
Nakon determinacije  leptira utvrđeno je da na području Ozrena egzistira 33 vrste dnevnih leptira, svrstanih u šest porodica: Nymphalidaesa 19 vrsta, Pieridae sa 5 vrsta, Hesperiidae sa 2 vrste,  Lycaenidae sa 7 vrsta,  porodica Riodinidae, i  Papilionidae sa jednom vrstom.
Klasterskom analizom su sagledane sličnosti i razlike po sastavu dnevnih leptira između uzoraka različitih loklaiteta istraživanja. Dobijeni podaci ukazuju na to da najveći stupanj sličnosti pokazuju uzorci pronađeni na lokalitetima L5 – Petrovo i  L6 – Brezici. Manji indeks sličnosti ima uzorak Lipac- L4, i pridružen je upravo njima. Najmanji indeks sličnosti u odnosu na ostale prikupljene uzorke pokazuje uzorak ostvaren na lokalitetu Karanovac - L1.Indeks diverziteta  je izračunat na nivou vrsta, dnevni leptiri su najviše prisutni na lokalitetu Boljanić gdje indeks diverziteta iznosi 1.288. Ostali lokaliteti kao što su Tekućica  imaju nešto manje vrijednosti  1,242, i Karanovac 1,128. Vrijednosti ovog indeksa  su između 1 i 2,  i ukazuju na veliko onečišćenje istraživanih lokaliteta.Takođe kada je u pitanju bogastvo vrsta na ovom istraživanom lokalitetu, podaci pokazuju znatne promjene indeksa bogatstva vrsta (R) Margalefov indeks, sa najvišom vrijednosti 0,4 zabilježenom na L2, a najniža vrijednost bila je na L3, a iznosi 0,28. Dobijene vrijednosti na svim lokalitetima su <4 što ukazuje na siromašno stanje u pogledu bogatstva vrsta.Tako Simpsonov indeks diverziteta za lokalitet Brezici - (L6) pokazuje najveću vrijednost 0,081. Dobijene vrijednosti Simpsonovog indeksa  na svim lokalitetima manje od 1 ukazuju na to da postoji raznolikost na svim lokalitetima, istraživanog područja.Najfrekventnije vrste na području Ozrena i susjednih područja počevši od najvećeg izračunatog indeksa frekventnosti su: Melithea athalia, Maniola jurtina, Aporia crataegi,  sa 100%, za vrste Brentis daphne, Coenonympha pamphilus, Leptidea sinapsis, Pieris brassicae,  Gonopterih rhamni, Callophirys rubi, Lycaena phlaeas, indeks frekventnosti iznosi 80%, za vrstu Thymelicus silvestris indeks frekventnosi iznosi 66%, za vrste Hipparichia fagi, Hamaeris luciana, Lycaena tityrus, Pirgus malvae, iznosi 50%, dok kod ostalih vrsta dnevnih leptira indeks frekventnosti ne prelazi  50% .Na osnovu izračunatog indeksa frekventnosti vrste dnevnih leptira, raspoređene su u dvije kategorije. Za 19 vrsta je utvrđeno da su  česte, dok su 14 vrsta dnevnih leptira rijetke vrste na području Ozrena. U ovom radu izračunat je i indeks dominatnosti vrsta, gdje se može zaključiti da je različit na pojedinim lokacijama istraživanja. To ukazuje na heterogenost prisutnosti  dnevnih leptira na istraživanim lokalitetima. Na lokalitetu Petrovo  indeks dominatnosti iznosi 19,048%. Ostali lokaliteti kao što su Brezici 18,421%, imaju nešto manje vrijednosti i Karanovac sa 16,667%.Neistraženost Ozrena s jedne strane, i mogućnost primjene savremenih metoda istraživanja s druge strane, kao i želja za utvrđivanjem stvarnog stanja biodiverziteta dnevnih leptira, bili su glavni razlozi za njeno istraživanje.

Ključne riječi: dnevni leptiri, biodiverzitet, ekološke osobenosti, Ozren.